تبلیغات
وبلاگ کتاب و کتابخوانی



نویسنده:
 سید حشمت الله مرتضوی زاده

انسان ، به سبب ویژگیهای بی نظیرش در میان همه موجودات ، عنوان اشرف مخلوقات را به خود اختصاص داده است. او استعداد خاص تفكر و یادگیری دارد كه به او اجازه می دهد اعمال خاص انجام دهد .
نتایج اعمالش را پیش بینی و ارزیابی كند .تغییر و تحولات گوناگون و سریعی را در عرصه علم و فناوری به وجود آورد. آنچنان كه به قول تافلر دنیا را به دهكده ای تبدیل كند كه اطلاعات را در سریع ترین زمان ممكن از قاره ای به قاره دیگر انتقال دهد . 
بنابراین بر اثر پیشرفت سریع و غیر قابل انتظاری كه در قلمرو دانش و فناوری طی چند قرن اخیر نصیب انسان شده است حجم اطلاعات و دانسته های بشری روز به روز به طور سر سام آوری در حال افزایش است.
بر دانش آموزان و دانشجویان لازم است كه هرچه سریعتر خود را با این تغییر و تحولات همگام سازند. در این راستا، بسیاری از دانش آموزان و دانشجویان كوشش زیاد می كنند .
بسیار مطالعه می كنند اما به دلیل عدم توانایی در تمركز حواس، هنگام مطالعه نمی توانند به نتیجه د لخواه دست یابند. وجود چنین مشكلی در میان دانش آموزان و دانشجویان ما باعث شد تا به نگارش این مقاله بپردازم.
امیدواریم دانش آموزان و دانشجویان گرانقدر با مطالعه این گفتار و اتخاذ روشها و پیشنهادهای ذكر شده برای پیشگیری از حواس پرتی و پرورش تمركز حواس هنگام مطالعه، همواره رشد و بالندگی آنها باشیم.
تمركز در لغت یعنی تراكم ، فشردگی مجموعه، چكیده، تمركز در اصطلاح یعنی حفظ و نگهداری توجه و تمركز حواس ، روی موضوعی معین ، بدون تمركز حواس ، یادگیری مثمر ثمر نخواهد بود . بنابر این همه افراد توانایی تمركز دارند و چون تمركز نسبی است یعنی كسی نمی تواند ادعا كند كاملا حواس پرت است ویا همیشه تمركز حواس دارد. 
تمركز گاهی ساده است و گاهی مشكل. تمركز در موضوع هایی كه نیاز به تفكرو تجزیه و تحلیل دارند مشكل و تمركز در موضوعه هایی كه جنبه ی تفریحی و سرگرمی دارند ، بسیار آسان است. به همین دلیل دانش آموزان ساعت درسی تربیت بدنی( ورزش) را بهتر از ساعت كلاس درس ریاضی دوست دارند . اغلب آنها در ساعت در س ریاضی غیبت می كنند اما در ساعت درس تربیت بدنی كمتر غیبت می كنند. بعلاوه برقراری تمركز حواس هنگام مطالعه كتابهای پلیسی و داستانی خیلی آسانتر از كتابهای ریاضی، فیزیك، جغرافیا و ... است.

تمركز حواس: 
یعنی عوامل حواس پرتی را به حد اقل رساندن... تمركز هر شخص به نسبت كاهش عوامل حواس پرتی او افزایش می یابد و بنا به تغییرات موقعیت ذهنی و محیطی او تغییر می كند . بیشتر افراد گمان می كنند كه تمركز یك امر ذاتی و تغییر آن ناممكن است ، در حالی كه تمركز یك یك امر اكتسابی است و باید هر روز پرورش و جهت داده شود و هر كس با هوش عادی خود می تواند به آن دست یابد. پس برقراری تمركز حواس به میزان كاهش عوامل حواس پرتی بستگی دارد . 
یعنی هر چه عوامل مزاحم و مخل تمركز بیشتر باشند توانایی حفظ تمركز حواس كمتر است و بر عكس. لذا حواس پرتی ؛ یعنی خارج شدن از روند مطالعه یا جریان كاری و فرو رفتن در افكار و تخیلات و یا انجام كار دیگر.

منشاء حواس پرتی 
حواس پرتی یا منشاء ذهنی و درونی دارد و یا منشاء بیرونی و محیطی. 
حواس پرتی درونی و ذهنی: عبارت است از اشكالات فكری انسان و اندیشه هایی كه موانعی بر سر راه توجه دقیق به مطالعه و تمركز حواس ایجاد می كنند. این موقع شامل مواردی از قبیل: درد، رنج، غم وغصه ، نگرانی، گرسنگی و تشنگی ، سردی و گرمی ، ترس و خشم و شادی ، سردرد و ... می باشد. 
حواس پرتی بیرونی و محیطی: آنچه كه به محیط پیرامون فرد ارتباط پیدا می كند و یا تحریكات غیر عادی كه توسط حواس مختلف انسان ایجاد می شوند مانند نور شدید و نور ضعیف ، صداهای ناهنجار، روشن بودن رسانه ای صوتی و تصویری و نظایر اینها ممكن است فرایند تمركز حواس را با اشكال مواجه كنند. رهایی از حواس پرتی و ایجاد تمركز حواس در افراد مختلف ، متفاوت است و به حالت درونی ، تجربه ها مكان و موقعیت آنها بستگی دارد. .
برخی از افراد اظهار می دارند كه من آدم كاملا حواس پرتی هستم و برخی دیگر می گویند نمی توانم تمركز حواسم را به روی كاری حفظ كنم . در حالی كه این تفكر غلط است و هیچ كس نباید خود را فردی كاملا حواس پرت یا فاقد تمركز حواس بداند بلكه بهتر است وقتی كه تمركز حواس فردی دچار اختلال شد ، بگوید در این لحظه و در محیط فعلی حواس پرتی من بیشتر و میزان تمركزم كمتر است. 
لذا حواس پرتی بیشتر علل درونی دارد و به طبیعت خود فرد، ویژگیها، حالات روحی و روانی، و عادات فردی بستگی دارد.بی شك حواس پرتی بیرونی آسانتر از عوامل حواس پرتی درونی بر طرف می شود .پس می توان بدون توجه به عوامل محیطی مانند :
سرو صدای زیاد، شلوغ بودن محیط و حتی داخل اتوبوس و هنگام مسافرت تمركز حواس خود را حفظ كرد . اما نمی توان در حال گرسنگی و یا تشنگی شدید نگرانی و ناراحتی دگرگونی فكر و اندیشه با تمركز مطالعه كرد و یا كار دیگری را با تمركز انجام داد و مطالعات و یا تجربیات زیادی این موضوع را تائید كرده است كه یك انسان می تواند در محل پر سرو صدا و نا آرامی با تمركز و توجه كافی مطالعه كند. 
میر حسنی(1369) به نقل از مورگان در یك تحقیق « از افراد خواسته بود طبق فرمول اعدادی را به حروف و بر عكس تبدیل كنند . محیط كار آنها به طور متناوب ساكت و پر سرو صدا بود ... دقت عمل به طور قابل ملاحضه ای تحت تاثیر قرار نگرفت» و افراد با تمركز كامل به كار خود ادامه می دادند.
روشهای تقویت تمركز حواس تمركز حواس هنگام مطالعه كلید اصلی و اساسی درك و فهم مطالب است. و كلید اساسی تمركز حواس استفاده از روشهایی است كه باعث تقویت و پرورش ومهارت در برقراری تمركز حواس هنگام مطالعه می شوند. بنا براین بدون تمركز حواس ممكن است درك و فهم مطلبی كه فقط یك ساعت وقت لازم داشته باشد ، ساعتها وقت بگیرد اما به خوبی فهمیده نشود و امر مطالعه بی فایده است و اثر مثبتی نخواهد داشت. لذا كاربرد روشها و فنونی كه به خواننده كمك می كند تا هنگام مطالعه فعال باشد ، تمركز حواس را تقویت و مهارت فرد را در ایجاد تمركز حواس هنگام مطالعه افزایش می دهد این روشها عبارتند: 
1-آمادگی برای مطالعه: 
برای شروع مطالعه ، ابتدا بایستی خود را از جهات گوناگون آماده كرد، زیرا حداكثر آمادگی ، مقدمه ای برای علاقمندی به مطالعه، ایجاد تمركز حواس و یادگیری بهتر می باشد. منظور از آمادگی پیدایش تمام شرایطی است كه شخصی را قادر می سازد تا با اطمینان به موفقیت و اعتماد به نفس، به تجربه خاصی بپردازد ، شعاری نژاد«1370» در كتاب ادبیات كودكان این شرایط را به چهار دسته ی: بدنی، ذهنی، اجتماعی و روانی تقسیم كرده است. 
آمادگی بدنی: به رشد و تكامل طبیعی بدن ، تندرستی و نداشتن نقصهای بدنی مربوط است. گاهی وجود بیماریهایی مانند زخم معده، میگرن، سردرد و نظایر اینها باعث از بین رفتن تمركز حواس و مانع مطالعه فرد می شود و فرد تا به دست آوردن تندرستی كامل قادر به برقراری تمركز حواس و مطالعه ثمر بخش نیست و انگیزه كافی هم برای مطالعه ندارد. 
آمادگی ذهنی: آمادگی ذهنی را می توان از خصوصیاتی نظیر رشد گویای سالم ، قدرت تفسیرو تعبیر اشكال ، توانایی درك همانندیها و نا همانندیها میان كلمات و ... شناخت. 
آمادگی اجتماعی: به ماهیت و وسعت تجارب فرد بستگی دارد كه می توان آنرا با تجربه و تحلیل زمینه خانه و خانوادگی ، محیط وسیع اجتماعی كه او در آن تجربه اندوخته است و تربیت پیشین او تعیین كرد. 
آمادگی روانی: آمادگی روانی به شكل پیچیده ای با رشد و تكامل بدنی ، ذهنی و اجتماعی آمیخته است . خستگی، بی قراری ، بی تابی، كوتاهی زمان، دقت نداشتن تمركز در مطالعه ، واكنشهای منفی نسبت به خود و دیگران ، ضعف اعتماد به نفس و نظایر آنها همگی نشانه نبودن آمادگی روانی ، بدنی ،ذهنی و اجتماعی دانش آموزان و دانشجویان ، اجرای برنامه های آموزشی ، تمركز حواس و فرایند یادگیری را آسانتر و مطلوبتر می كند.


2-داشتن علاقه به مطالعه: مطالعه ثمر بخش از دو عامل متاثراست: یكی علاقه نسبت به مطالب خواندنی ، دیگر كاربرد ماهرانه فنون مطالعه نسبت به مطلب خواندنی سبب می شود تا شخص به مطالعه بیشتر بپردازد ، مطالعه بیشتر منجر به بهتر شدن فنون مطالعه می شود ، كاربرد فنون بهتر ، مطالعه را آسانتر ، سریعتر و لذت بخش تر می سازد؛ در نتیجه علاقه خواننده نسبت به مطالعه افزایش می یابد. پس تا زمانی كه فرد تمایل یا علاقه به انجام كاری نداشته باشد نمی تواند برانگیخته شود. لذا وقتی خواننده به موضوعی علاقه مند می شود، خود به خود بر آن تمركز می كند، بیشتر دقت می كند و به راحتی مطالب را به حافظه می سپارد و بعدا هم خیلی راحت به خاطر می آورد .پس ازعلاقه پیدا كردن نسبت به مطالب، گام بعدی تعیین هدف مطالعه است زیرا هدف زیر بنای انجام كاری است و به فعالیت انسان جهت و نیرو می دهد .
هدف ارزشمند، فرد را به خواستن و طلب كردن وادار می كند و نیروی لازم را برای فعلیت در وی بوجود می آورد وسبب پیدایش تمركز در او می شود . لذا هر فرد برای مطالعه باید هدف مشخصی داشته باشد.« زیرا تعلیم و تربیت علم اهداف است و همه بر این باورند كه بدون داشتن هدف، یادگیری كاری بس دشوار و غیر ممكن است» همانطور كه فرانكین معتقد است انسان بدون هدف مانند گلوله ای است كه بدون هدف شلیك می شود . علاوه بر آن مطالعه بدون هدف یكی از عادات غلط مطالعه بشمار می رود .
مرتضوی زاده (1379) در تحقیقی به این نتیجه دست یافت كه« شایعترین عادات غلط مطالعه در دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه این است كه آنان اظهار نمودند اغلب بدون هدف مطالعه می كنم» پس داشتن هدف و تلاش برای رسیدن به آن یكی از روشهایی است كه توانایی های فرد را افزایش می دهد . به انسان توان و نیروی فوق العا ده می بخشد. اندیشه را فعال می كند، علاقه فرد را به تحصیل افزایش می دهد ، اعتماد به نفس را در فرد به وجود می آورد ، سرعت خواندن را چند برابر می كند و تمركز حواس را افزایش می دهد . در واقع تعیین و مشخص نمودن هدف، محرك و انگیزه ای است تا بتوان به كمك آن تمركز حواس را حفظ نموده و از این طریق مطالب و دانستنیها را فرا گرفت و یادگیری را تحكیم بخشید.

3- تعیین زمان و مكان مطالعه: یكی از راه های برقراری تمركز حواس این است كه مطالعه در آن ساعت از روز انجام گیرد كه برای فرد مناسبتر است. اما تعیین مناسبترین زمان برای مطالعه كاری دشوار است و به عادات فردی بستگی دارد. برخی افراد عادت دارند تا نیمه های شب بیدار بمانند و با استفاده از سكوت و آرامش شبانه با خیالی راحت و آسوده مطالعه كنند برخی دیگر عادت دارند شب زود بخوابند و صبح زود از خواب بیدار شوند وبه مطالعه بپردازند. با این توصیف تعیین زمان و مقدار مطالعه باعث آگاهی از تمام زمینه مطالعه ، برقراری تمركز حواس، عدم سردرگمی، جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی و فهم بهتر مطالب می شود. والتر پارك به نقل از اردبیلی (1377) یكی از متخصصین مهارتی مطالعه دروس دانشگاهی در كتاب خود به نام « چگونه درس بخوانیم؟» چنین می نویسد:
« موفقیت یا عدم موفقیت شما در تحصیلات دانشگاهی ، مستقیما به این امر بستگی دارد كه چگونه از وقت خود استفاده می كنید ؟ موفقیت در دانشگاه و البته در مقاطع تحصیلی پایین تر نیز بستگی به استفاده اشتباه از زمان دارد .»
«محیط آشنای یك اتاق مشخص، در حین مطالعه موجب انصراف كمتر و تمركز بیشتر حواس می شود ،زیرا لوزم آن اتاق هر روز پیش چشم شما است و كمتر توجهتان را به خود جلب می كند . به علاوه اگر هر روز به وقت مطالعه در اتاق معینی بودید كم كم ذهنتان عادت می كند كه به محض رسیدن به آن اتاق آماده تمركز حواس و فراگیری شود. » بنا براین ثابت بودن مكان مطالعه و مشخص بودن آن به علت دسترسی به آن و فراهم بودن وسایل مورد نیاز از قبیل كتب درسی ، دفاتر، كتاب لغت، خط كش، قلم و نظایر آن جهت مطالعه موجب تمركز حواس بیشتر و آمادگی ذهنی هنگام مطالعه می شود. پس یكی از بهترین راه های برقراری تمركز اختصاص دادن یك اتاق مجهز به آنچه لازم دارید ، در موقع مطالعه است. این اتاق خیلی زود مناسب تمركز و یادگیریتان شده و كار شما را به طور خودكار راحت تر می كند و بعد برایتان یك عادت مفید می شود.
« برای داشتن تمركز به هنگام مطالعه ابتدا باید خود را از دنیای خارج جدا كنید و محیط مناسبی برای مطالعه بر گزینید . چنین محیطی باید آرام، روشن و دارای هوای مناسب باشد. هیچ چیز به اندازه سر و صدا ، خسته كننده و مانع تمركز حواس نیست. ایجاد محیط كار مناسب، به دلیل ایجاد آرامش و شرایط مناسب اهمیت دارد و زمینه ای است برای تمركز و دقت»

4- یادبگیر كه بگویی «نه»: « زمانیكه تصمیم گرفتید باید مطالعه كنید اما دوستان یا هم اتاقی های شما در خواست می كنند كه دور هم جمع شوید ؛ هنر گفتن «نه» را در خود تقویت كنید . اگر این اراده در شما ضعیف است ، می توانید روی در اتاق مطالعه خود بنویسید « مزاحم نشوید» اگر موفق نشدید می توانید كارهای دیگری انجام دهید كه نشان دهد شما دوست ندارید كه كسی باعث از هم گسیختن افكار شما شود.

5- ترك افكار منفی و داشتن افكار مثبت: مطالعه عمیق و یادگیری ثمر بخش وقتی حاصل می شود كه فرد تصور مثبتی از خود داشته باشد و به خود اعتماد كند . زیرا اعتماد به خود در موفقیت مؤثر است و مهارت را بیشتر و نیرو را افزایش داده و مغز را سالمتر می كند . وقتی می خواهید كاری انجام دهید از گفتن كلماتی همانند : نمی خواهم ، نمی دانم، نمی توانم بپرهیزید. جمله « این كار محال» است را از دفتر زندگی خود خط بزنید ، ترس و بدگمانی و بی ارادگی را از ذهن خود دور كنید . هرگز به خویشتن اجازه ندهید كه هیجانات و افكار منفی شما را در خود غرق سازد و تمركز حواس شما را مختل كند. اعتماد به نفس داشته باشید و پیوسته به نزد خود تكرار كنید كه قادر به انجام كار هستم ، می توانم انجام دهم و باید انجام دهم . بدین طریق تفكر مثبت را در خود پرورش دهید. 
قوی بودن اعتماد به نفس احساس شعف و شادی را در شما بوجود می آورد و در حالت شادمانی از تمركز حواس خوبی برخوردارید. بهتر فكر می كنید، بهتر مطالعه می كنید و نتیجه كارتان بهتر می شود. چنانچه مرتضوی زاده (1379) به نقل از مارگارت كوربت در پایان نامه خود می نویسد « انسان در بحر اندیشه های خوشایند حافظه بهتری پیدا می كند و ذهن در حالت آرامی قرار می گیرد و میل به یادگیری را در خود بوجود می آورد» لذا خود پنداری مثبت مهمترین كمك برای تمركز و یادگیری است اگر بتوانیم تصورات غلط ومنفی را از ذهن خود دور نموده و تصورات مثبت را جایگزین كنیم ، می توانیم علاقه به مطالعه و یادگیری را در خود ایجاد كنیم چرا كه علاقه به مطالعه شرایط اصلی و اساسی ایجاد تمركز حواس به هنگام مطالعه است .آلفردآدلر روانشناس مشهور ، در دوره جوانی در درس ریاضی بسیار ضعیف بود .
معلمش این موضوع را با والدینش در میان گذاشت آنها باور كردند كه آد لر در درس ریاضی صعیف است ، آدلر هم این موضوع را پذیرفته بود . یكی از روزها كه معلم مسئله ای را روی تخته نوشته بود و شاگردان كلاس از حل مسئله عاجز مانده بودند ، آدلر جواب مسئله را پیدا كرد ، پای تخته رفت و در میان حیرت همگان مسئله را حل كرد . فهمید كه توانایی درك و فهم مطالب درس ریاضی را دارد ، استعدادش را باور كرد، تصورات مثبت را جایگزین تصورات منفی كرد و از آن به بعد یكی از دانش آموزان ممتاز درس ریاضی شد. 
6- طرح سئوال: طرح سئوال یكی از شیوه های مطالعه دقیق و فعالانه است كه در تمام اوقات مطالعه، مفید است. طرح سئوال پیش از مطالعه دقیق، فرد را وادار می كند تا به طور فعالانه و با تمركز و دقت كافی و با انگیزه و علاقه به مطالعه بپردازد . طرح سئوال هنگام مطالعه یكی از روشهایی است كه خواننده را فعال و به طور عمقی او را در گیر مطالعه می كند وسبب برانگیختن جدیت و تلاش وی به هنگام مطالعه می شود و فرد برای یافتن پاسخ به سئوالات بایستی تمركز حواس خود را حفظ نماید ، زیرا در هنگام مطالعه ، نمی توان بدون تمركز پاسخ سئوالات را پیدا كرد. بعد از خواندن مطالب با طرح سئوال می توان میزان فراگیری خود را ارزشیابی نموده و به نقاط قوت و ضعف خود پی برد و سبب ایجاد نظر انتقادی نسبت به مطالب در فرد می شود. خواننده در مطالعات بعدی برای از بین بردن نقاط ضعف خود با دقت و تمركز بیشتری مطالعه می كند. 
7- آگاهی از شیوه های صحیح مطالعه و یادگیری: « برخی از والدین به طور مدام به فرزندان خود می گویند درس بخوانید، مطالعه كنید، ولی هرگز نمی گویند چگونه مطالعه كنید و روشهای صحیح مطالعه را نمی دانند» بنابر این آگاهی از شیوه های صحیح مطالعه و یادگیری چون:تند خوانی ، عبارت خوانی، خواندن اجمالی ، خواندن تجسمی، و ... به خواننده كمك می كند تا تمركز حواس خود را هنگام مطالعه حفظ نمایند. 
تند خوانی :
تند خوانی باعث توجه و تمركز بیشتر و فهمیدن مطالب و در نتیجه باعث یادگیری بهتر می شود . فكر و ذهن ما قادر است هزاران كلمه را در دقیقه از خود عبور دهد ولی اگر سرعت مطالعه ما پائین باشد، ذهن وقت اضافی می آورد و ناچار به این شاخه وآن شاخه می پرد و در نتیجه حواس پرتی ایجاد می شود . اما مطالعه سریع و یا تند خوانی فرصت جولان به ذهن نمی دهد و سبب برقراری تمركز حواس هنگام مطالعه می شود.


عبارت خوانی : 
عبارت خوانی یعنی خواندن عبارات و جملات به عوض خواندن كلمات . عبارات خوانی به نوع دیگری به تمركز حواس كمك می كند . از این طریق خواننده باید با سرعتی كه نزدیك به سرعت اندیشیدن اوست . بخواند، اگر سرعت آنقدر كم باشد كه ذهن از حالت فعال بودن باز بماند ، احساس دلزدگی ایجاد می شود و چیزهای دیگری ذهن فرد را مشغول می كند و از روند مطالعه خارج می شود . بنا بر این اگر سرعت خواندن با سرعت اندیشیدن هماهنگ باشد باعث افزایش تمركز حواس می شود.

خواندن اجمالی: 
روش خواندن اجمالی مبتنی است بر یك نمونه گیری سریع از نكات اساسی و صرفه نظر كردن از جزئیات، در این روش خواننده مطالب را سازمان بندی می كند ، آنگاه هدف از مطالعه خود را مشخص نموده و مقدار زمان مطالعه و میزان دشواری كتاب را تخمین می زند و سپس از طریق سئوال كردن كنجكاوی ، علاقه، دقت و تمركز حواس فرد ، افزایش میابد.

خواندن تجسسی: 
منظور از روش تجسسی طرح انواع سئوالات جزئی و كلی و مطالعه عمیق و اثر بخش در جهت دست یافتن به پاسخ این سئوالات است ... كسی كه به دنبال چیزی می گردد به احتمال بیشتری آن چیز را پیدا می كند لذا هدف خواندن تجسسی افزایش دامنه تمركز و درك عمیق تر معانی است . به همین دلیل خواندن خواندن تجسسی تمركز حواس و علاقه فرد را افزایش می دهد و به او كمك می كند تا مطالب دشوار را تجزیه و تحلیل نموده و آنها را بهتر بفهمد. 
فهمیدن مطالب موجب تحكیم آنها در حافظه می شود پس خواندن تجسسی برای برای غلبه بر تنبلی ، حالت كسلی، پرتی حواس، از طریق تحریك حس كنجكاوی و شركت فعالانه در مطالعه به كار می رود.

8- جدیت در مطالعه: به محض نشستن پشت میز مطالعه خواندن را با جدیت شروع كنید ، چرا كه اگر سریع مشغول به كار مطالعه شوید ، تمركز حواس زود به دست می آید « این ضرب المثل چینی را به یاد داشته باشید كه: فتح ستارگانی كه هزاران فرسنگ از ما دور هستند با بر داشتن قدم اول امكان پذیر است» شك و تردید حاصلی جز حواس پرتی یا انحراف حواس و تسلیم به تخیلات واهی ندارد ، اجازه ندهید چیزی جز مطالعه ذهن شما را مشغول كند .
با خود تصمیم بگیرید تا مقدار زمانی را برای مطالعه مشخص كنید و خود را به مدت زمانی خاص محدود كنید . در این زمان از مطالعه دست نكشید ، به مطالعه ادامه دهید ، اما زمان مطالعه را طولانی نكنید بیهوده وسواس به خرج ندهید ، بهانه تراشی نكنید به خود تلقین كنید كه فرد با اراده ای هستید و می توانید هر درسی را به خوبی یاد بگیرید. جدی باشید و با علاقه و انگیزه مطالعه كنی تا هنگام مطالعه دچار حواس پرتی نشوید.

9- استفاده از راهنما: یكی از شیوه های برقراری تمركز حواس، استفاده از یك راهنا نظیر ؛ انگشت سبابه، مداد و ... به هنگام مطالعه است . زیرا استفاده از یك راهنما هنگام مطالعه باعث تمركز حواس بهتر ، افزایش سرعت مطالعه، عادت به روان خواندن، جلوگیری از برگشت دوباره خوانی و اتلاف وقت و جلوگیری از خستگی چشم و ذهن می شود.

10- خط كشیدن زیر مطالب مهم: استفاده از این روش یكی از شایعترین راهبردی است كه اغلب دانش آموزان و دانشجویان از آن استفاده می كنند. مرتضوی زاده (1379) در تحقیقی نشان داد « كه شایعترین شیوه به كار رفته از سوی دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه استان كهگلویه و بویر احمد این بود كه اظهار نمودند هنگام مطالعه زیر مطالب مهم خط كشیده و نكات مهم را برجسته می سازم» . لذا هنگام مطالعه باید با استفاده از یك مداد ، ایده ها و مطالب مهم و اساسی را علامتگذاری نموده. زیرا برای مشخص نمودن ایده ها و مطالب مهم و اساسی و خط كشیدن زیر آنها لازم است با نمركز حواس و دقت خاصی به مطالعه مشغول شد. پس خط كشیدن زیر مطالب مهم باعث برقراری تمركز حواس و جلوگیری از حواس پرتی می شود.

11- یاداشت برداری هنگام مطالعه: یاداشت برداری نوعی تكرار درس است كه هم سبب تمركز حواس و هم موجب بیشتر به خاطر سپردن مطالب می شود . یاداشت برداری خوب ، كاری جدی و فعال است كه با اندیشیدن ملازمه دارد ، لذا برای یاداشت برداری باید هنگام مطالعه فعال بود و لازمه فعال بودن ، داشتن تمركز حواس است و برای برقراری تمركز حواس جهت نوشتن ، هماهنگی چشم و مغز به منزله نوعی یادگیری تجسمی چند بعدی با قدرتی بی نظیر است كه تمركز حواس را تقویت نموده و فهم مطالب و سرعت یادگیری را افزایش می دهد.

پیشنهادا ت: 
1- سعی كنید با ایجاد انگیزه های نیرومند و در نظر گرفتن اهدافی كه برایتان مهم و جالب توجه است نسبت به مطالعه در خود شوق و علاقه ایجاد كنید. زیرا علاقه داشتن نسبت به موضوعی سبب تمركز حواس در هنگام مطالعه آن موضوع می شود. 
2-موقعیتهایی كه نمی توانید در آنها تمركز حواس داشته باشید ، تجزیه و تحلیل كنید ، احساسات خود را مورد برسی قرار دهید و بدانید كه چه عواملی افكار شما را دگرگون می كنند. افكار منفی و بیمارگونه را از خود دور كنید و هر موقعیت را تا حدی كه می توانید به طور منطقی تعبیر و تفسیر كنید. 
3-موضوعهای مطالعاتی خود را تقسیم بندی كنید یعنی هر موضوعی را كه می خواهید مطالعه كنید، آن را به قسمتهای كوچكتر تقسیم كرده و به تدریج در زمانهای مختلفی آنها را مطالعه كنید.
4-هر وقت مصمم شدید مطالعه كنید یا كار دیگری انجام دهید ، بكوشید بر عزم خود پا بر جا باشید تا آن كار را به اتمام برسانید. 
5-زمانهای مطالعه خود را با فعالیتهای متنوع تقسیم نمائید تا اینكه بتوانید تمركز حواس خود را برای مدت زمان طولانی تری حفظ كنید و مطالعه را در آن ساعت از روز انجام دهید كه برای شما مناسب تر است. 
6-استفاده از یك استراحت كوتاه در هر ساعت، انرژی لازم برای حفظ تمركز حواس را برای مدت زمانی طولانی تری در اختیار فرد می گذارد. 
7-هركاری به جای خویش نیكوست پس برنامه مطالعاتی داشته باشید و برای هر كاری وقت به خصوص تعیین كنید. 
8-با آگاهی ازفنون مالعهبكارگیری آنها در هنگام مطالعه در خود ایجاد تمركز كنید زیرا كاربرد فنونی كه خواننده را در عمل مطالعه فعال می سازد، كلید اساسی ایجاد تمركز است. 
9-به جای اینكه بكوشید دنیای خارج را تغییر دهید ، خود را تغییر دهید و لازم نیست كه دیگران ویا رفتار آنها را مطابق دلخواه خویش تغییر داده شوند. 
10-چند برگ كاغذ روی میز مطالعه خود داشته باشید و مواردی از افكار منحرف كننده و مزاحم را یاداشت كنید و بعد از مطالعه نسبت به حل آنها در حد امكان اقدام نمائید. 
11-ممكن است حواس پرتی شما ناشی از گرسنگی و تشنگی شدید، بی خوابی ، خستگی، و یا علت یا علل درونی دیگری باشد، در چنین موقعیتی هرگز مطالعه نكنید. 
12-هنگام مطالعه لباس راحتی به تن كنید ، لباسی كه نه بسیار زبر باشد نه بسیار نرم ، نه بسیار گشاد باشد نه بسیار تنگ . 
13-مطالعه در حالتهایی نظیر دراز كشیدن ، به پشت خوابیدن، در حال راه رفتن تكیه زدن به دیوار و امثال اینها مفید نمی باشد. زیرا در چنین موقعیتهایی نمی توان تمركز حواس خود را حفظ نمود ، بنا بر این هنگام مطالعه سعی شود خم شدن كمر عادت نشود و فاصله كتاب تا چشم سی سانتیمتر باشد. 
14-محركهای محیطی از قبیل صدای رادیو، تلوزیون، تلفن، و... كه باعث حواس پرتی شما می شوند از موقعیت مطالعه خود حذف كنید.
15-بهترین وضعیت برای درس خواندن نشستن پشت میز مطالعه می باشد و بدترین وضعیت درازكش می باشد چرا كه در این وضعیت، فرد سریع از حال و هوای مطالعه خارج می شود و تمركز حواس خود را از دست می دهد. 
16-محل مطالعه باید از هر نظر مانند نور ، دما، درجه، حرارت و ... مناسب باشد.
17-انگیزه بسیار بالایی برای مطالعه داشته باشید زیرا افرادی كه دارای انگیزه بسیار بالایی هستند می توانند تمركز حواس خود را برای چندین ساعت حفظ كنند.


برچسب ها : تمركز حواس هنگام مطالعه و روشها تقویت آن , کتاب , کتابخوانی , معرفی کتاب , کتاب خواندن , مقاله کتاب , مطالعه ,
منابع و ماخذ : تمركز حواس هنگام مطالعه و روشها تقویت آن ,

امتیاز به مطلب

نظرات () نویسنده: سعید جمعه 18 بهمن 1392 - 05:58 ب.ظ
عضو هیات علمی دانشگاه تهران، با بیان این‌که سنگ‌بنای نشر کتاب‌های دانشگاهی، بعد از انقلاب اسلامی نهاده شد، گفت: آمار کتاب‌های دانشگاهی بعد از انقلاب اسلامی با ایجاد مرکز نشر دانشگاهی، روند فزاینده‌ای را طی کرد.

دکتر محمدرضا حاتمی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران، در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در این‌باره اظهار کرد: حدود 65 سال پیش، انتشارات دانشگاه تهران، به‌عنوان نخستین ناشر دانشگاهی شروع به فعالیت کرد. همچنین بیش از 70 سال از عمر تاسیس دانشگاه در ایران می‌گذرد؛ نیمی از اقدامات مذکور پیش از انقلاب و نیمی دیگر بعد از انقلاب اسلامی رخ داده‌اند. 

وی توضیح داد: پیش از انقلاب اسلامی، رشد کمی دانشگاه‌ها قابل توجه بود، اما این رشد تنها به برخی دانشگاه‌های بزرگ مانند دانشگاه تهران، دانشگاه علم و صنعت، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تبریز و دانشگاه مشهد اختصاص داشت. بخش عمده‌ای از پیشرفت کمی دانشگاه‌ها، بعد از انقلاب اسلامی به‌وقوع پیوست. 

عضو هیات علمی دانشگاه تهران افزود: قبل از انقلاب اسلامی، مراکز محدودی مانند دانشگاه تهران و چند مرکز خصوصی به‌صورت پراکنده، کار چاپ کتاب‌های دانشگاهی را انجام می‌دادند. در این دوران، دانشجویان به کتاب‌های انگلیسی‌زبان یا به جزوات مدرسان ارجاع داده می‌شدند. 

بعد از انقلاب، نهضت ترجمه در کشور رواج یافت 
حاتمی عنوان کرد: در نخستین روزهای انقلاب اسلامی، نهضت انقلاب فرهنگی تعطیلی دانشگاه‌ها به‌مدت دو سال را به دنبال داشت. در این مدت، نهضت ترجمه در کشور از سوی مرکز نشر دانشگاهی صورت گرفت؛ به ‌گونه‌ای که می‌توان به‌صراحت گفت که سنگ‌بنای نشر کتاب‌های دانشگاهی در حوزه‌های مختلف، بعد از انقلاب اسلامی نهاده شد. 

این مدرس دانشگاه، گفت: بعد از انقلاب اسلامی، مرکز نشر دانشگاهی با مدرسان دانشگاه‌ها مکاتبه کرد تا براساس آن، کتاب‌های دانشگاهی حوزه‌های مختلف را ترجمه کنند. بنابراین، کتاب‌های فراوانی ترجمه شدند؛ به‌گونه‌ای که دانشجویان ورودی‌های 1363 ـ 1362 به‌ویژه دانشجویان رشته فیزیک با کتاب‌های فارسی زبان، نخستین ترم تحصیلی خود را آغاز کردند. 

وی با بیان این‌که ترجمه آثار، فرهنگ غالب بعد از انقلاب اسلامی بود، افزود: بعد از انقلاب، به‌تدریج کتاب‌های زیادی ویژه حوزه‌های مختلف ترجمه و در اختیار مدرسان و دانشجویان قرار گرفتند. 

افزایش تعداد آثار به دنبال افزایش رشته‌ها
عضو هیات علمی دانشگاه تهران، عنوان کرد: تعداد رشته‌های کارشناسی ارشد به‌ویژه رشته‌های علوم پایه و فنی ـ مهندسی تا دهه 70 بسیار محدود بود. به‌مراتب، تعداد کتاب‌های این مقطع نیز بسیار محدود و انگشت‌شمار بود. از دهه 70 به بعد، دانشگاه‌ها ایجاد رشته‌های مختلف در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا را در دستور کار خود قرار دادند و به همان نسبت، کتاب‌های زیادی به بازار نشر راه یافتند که البته همه آن‌ها ترجمه بودند. 

وی ادامه داد: به‌تدریج در دوره دکترا نیز شاهد انتشار کتاب‌ شدیم، البته تعداد این کتاب‌ها بسیار محدود بود، چرا که دانشجویان این مقطع بیشتر مجبور بودند مجموعه مقالات علمی را مطالعه کنند. 

حاتمی افزود: از دهه 70، ناشران خصوصی نیز به‌تدریج به جرگه ناشران دانشگاهی پیوستند و بار چاپ بسیاری از کتاب‌های دانشگاهی به‌ویژه کتاب‌های رشته فیزیک را به‌دوش کشیدند. 

این مدرس رشته ژئوفیزیک اظهار کرد: در دهه‌های 80 ـ 70 کتاب‌های معدودی از گرایش‌های رشته فیزیک مانند ژئوفیزیک، بیوفیزیک، حالت جامد، هسته‌ای، فیزیک ذرات بنیادی و نجوم ترجمه شدند البته نمی‌توان به‌صراحت گفت که تمام این کتاب‌ها، بهترین منبع محسوب می‌شدند. از دهه 80 تاکنون همین روند ترجمه کتاب‌ها ادامه پیدا کرد؛ به‌گونه‌ای که در بازار نشر، تنوع کتاب‌ها از نظر عناوین و مترجمان را شاهد هستیم. به‌تدریج آثار تالیفی نیز در بازار نشر ظهور کردند. 

دهه 90، پربار از نظر کمیت و کیفیت منابع رشته فیزیک 
عضو هیات علمی دانشگاه تهران ادامه داد: رشته فیزیک در مقطع کارشناسی در دهه 90 از نظر کمیت و کیفیت کتاب‌های فارسی بسیار غنی است؛ به‌گونه‌ای که برای هر درس بیش از سه عنوان کتاب داریم. البته بیش از 90 درصد آن‌ها ترجمه و مابقی تالیفی هستند. 

وی افزود: بسیاری از کتاب‌های مورد نیاز دانشجویان رشته فیزیک در مقطع کارشناسی ارشد در دهه 90 ، ترجمه هستند و کتاب‌های تالیفی در این دهه به‌ندرت به چشم می‌خورد. 

حاتمی عنوان کرد: کتاب‌های رشته فیزیک در مقطع دکترا، به دلیل تعداد اندک مخاطبانش، بسیار کم است و دانشجویان را بیشتر به منابع انگلیسی ارجاع می‌دهند. البته برپایی جوایز کتاب مختلف مانند کتاب سال، مولفان و مترجمان را برای نگارش و ترجمه آثار مختلف تشویق می‌کند. بنابراین، امیدواریم در این مقطع نیز در آینده شاهد وفور تعداد کتاب‌ها باشیم.



برچسب ها : سنگ‌بنای نشر کتاب‌های دانشگاهی , بعد از انقلاب نهاده شد , کتاب , کتابخوانی , معرفی کتاب , کتاب خواندن , مقاله کتاب ,
منابع و ماخذ : سنگ‌بنای نشر کتاب‌های دانشگاهی، بعد از انقلاب نهاده شد ,

امتیاز به مطلب

نظرات () نویسنده: سعید جمعه 18 بهمن 1392 - 05:57 ب.ظ
دکتر محمدعلی مهدوی‌راد معتقد است ما انقلاب کردیم و ادعای بزرگ اسلامی شدن داریم اما متاسفانه ادعای ما با حقیقت تفاوت بسیار دارد و تا آن اندازه‌ای که باید و شاید هم‌سو با قرآن و آموزه‌های قرآنی نیستیم.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، حجت‌الاسلام محمد علی مهدوی‌راد یکی از قرآن‌پژوهان و استادان قرآن کشور است که تاکنون آثار متعددی را با موضوع قرآن و علوم قرآنی به رشته تحریر در آورده است.

برای آشنایی بیشتر با وی و پاسخ‌گویی به سوال‌هایی نظیر این‌که قرآن را «چگونه می‌توان وارد زندگی مردم اجتماع کرد؟» گفت‌وگویی صورت داده‌ایم که با هم می‌خوانیم:

جناب دکتر مهدوی‌راد قرآن از کجا وارد زندگی شما شد؟ 

چون طلبه بودم و درس حوزوی می‌خواندم در کنار درس‌های حوزوی به درس‌های قرآنی نیز توجه داشتم و تفسیر قرآن را مطالعه می‌کردم. به صورت جدی نیز از سال 1351 وارد مدسه جعفریه در مشهد شدم. در عرف طلبگی منظور از مدرسه، خوابگاه است که گاهی درس در آن‌جا و گاهی در مدرسه دیگری تشکیل می‌شود. در مدرسه جعفریه به هر طلبه یک حجره اختصاصی داده می‌شد که یکی از شرایط اسکان در این مدرسه خواندن درس تفسیر بود، به این معنا که اگر کسی درس تفسیر نمی‌خواند در این مدرسه اجازه اسکان پیدا نمی‌کرد. من هم پس از وارد شدن به مدرسه جعفریه به طور منسجم و نظم یافته مشغول به مطالعات تفسیر قرآن شدم. آن زمان در مشهد مرحوم آیت‌الله حاج میرزا جواد آقا تبریزی جلسه تفسیر داشتند و مقام معظم رهبری هم در آن‌جا تفسیر قرآن درس می‌دادند. از سال 1351 تا سال 1354 که به خاطر مبارزات سیاسی مجبور به فرار از مشهد شدم، به طور مرتب در جلسات تفسیر شرکت می‌کردم.

در مشهد برای درس‌های طلبگی به مدرسه‌ای می‌رفتم که مرحوم آیت‌الله سید محمدهادی میلانی بنیان‌گذاری کرده بودند. در این مدرسه هم که با شیوه‌های نو و مدرن اداره می‌شد، یکی از درس‌های مستمر و هفتگی ما درس تفسیر قرآن بود. از سال 1354 هم که در قم زندگی کردم مطالعات تفسیری را ادامه دادم تا سال 1369 که به عنوان عضو هیات علمی در رشته علوم قرآن و حدیث وارد دانشگاه شدم. از آن زمان به بعد دیگر مطالعات، پژوهش‌ها و تدریس‌های من در حوزه مطالعات قرآنی شکل تخصصی پیدا کرد و از آن زمان تاکنون درباره علوم قرآنی، تفسیر قرآن و اصول مطالعات قرآنی پژوهش‌هایی انجام داده‌ام

ما انقلاب کردیم و ادعای بزرگ اسلامی شدن داریم و جامعه ما در جهان با عنوان «ام‌القرای فرهنگ اسلامی» شناخته شده است، اما متاسفانه ادعای ما با حقیقت تفاوت بسیار دارد و بیانگر این است که ما تا آن اندازه‌ای که باید و شاید هم‌سو با قرآن و آموزه‌های قرآنی نیستیم 
و کتاب‌هایی هم در این موضوعات نوشته‌ام. می‌توان گفت که اغلب حضور علمی من در جامعه به موضوعات قرآنی و تفسیری و بخشی هم به حوزه حدیث تعلق دارند. به خاطر علاقه‌ای که از مشهد در زمان طلبگی در من ایجاد شد حتی در سفرهای تبلیغی هم عمده فعالیت من مربوط به حوزه علوم قرآنی بود و بعد از انقلاب اسلامی هم در استان هرمزگان درس‌ها و جلسات خود را بر محور قرآن و تفسیر برگزار می‌کردم.

با توجه به این‌که یکی از اهداف نازل شدن قرآن، تغییر دادن فرهنگ جامعه بود تا فرهنگی قرآنی بر جامعه اسلامی حاکم شود، آیا به نظر شما جامعه کنونی ما فرهنگی قرآنی دارد یا ما از جامعه‌ ایده‌آل با فرهنگ قرآنی فاصله زیادی داریم؟

نمی‌توان ادعا کرد که در جامعه ما به طور کامل معیارها و ارزش‌های اخلاقی رعایت می‌شوند و زندگی افراد جامعه مطابق با قرآن است. از طرفی هم نمی‌توان حضور تعلیمات و آموزه‌های قرآنی در جامعه را به طور کلی انکار کرد. بسیاری از افراد هم سن و سال من می‌دانند که حضور آموزه‌ها، فرهنگ و تعالیم قرآنی در جامعه فعلی ما با آن چیزی که پیش از انقلاب اسلامی در جامعه به چشم می‌خورد، تفاوت بسیاری دارد. همچنین باید متوجه این باشیم که ما انقلاب کردیم و ادعای بزرگ اسلامی شدن داریم و جامعه ما در جهان با عنوان «ام‌القرای فرهنگ اسلامی» شناخته شده است، اما متاسفانه ادعای ما با حقیقت تفاوت بسیار دارد و بیانگر این است که ما تا آن اندازه‌ای که باید و شاید هم‌سو با قرآن و آموزه‌های قرآنی نیستیم.

به نظر شما چگونه می‌توان به قرآن عمل کرد؟

راه هم‌سو شدن با قرآن این است که همان چیزی را که قرآن، حضرت رسول(ص) و امامان معصوم(ع) به صورت مشخص برای زندگی قرآنی بیان کرده‌اند، اجرا کنیم. حضرت رسول(ص) می‌فرمایند:« لا تَجْعَلُونِی كَقَدَحِ الرَّاكِبِ؛ من را در زندگی خود مانند قدح سوارکاران قرار ندهید.» در گذشته سوارکاران هنگام سواری اجناس مهم خود را در جایی محکم می‌گذاشتند و قدح کهنه و بی‌ارزشی هم داشتند که در هنگام حرکت در آخر بار از پشت شتر یا اسب آویزان می‌کردند. مقصود حضرت رسول(ص) از این روایت این است که من در زندگی شما نباید در آخر و حاشیه باشم و فرهنگ اسلام و قرآن باید جایگاه ویژه‌ای در متن زندگی شما داشته باشد. زندگی یک مسلمان نباید به گونه‌ای باشد که همه کاری را انجام دهد و در آخر هم قرآن را در طاقچه خانه به عنوان زینت قرار دهد، بلکه قرآن باید در اصل زندگی مسلمانان قرار داشته باشد، نه در فرع.

در آیات قرآن و روایات معصومین (ع) به عمل به قرآن چگونه نگریسته شده است؟

امام صادق(ع) می‌فرمایند که همه آیات قرآت به صورت اشاره غیرمستقیم بر ما نازل شده است، به گونه‌ای که با قصه و داستان به ما روش زندگی را آموزش 
پیامبر(ص) در جامعه زمان خود با این که جامعه شرک بود، خط بطلان بر هر آن‌چه در جامعه بود نکشیدند. ما چگونه امروزه با وجود این‌که خود را مسلمان و پیرو حضرت رسول(ص) می‌دانیم بر هر چیزی که قبل از ما بوده است، خط بطلان می‌کشیم؟! 
می‌دهند.
یکی از آیات بسیار لطیف قرآن برای یهودیان و مسیحیان نازل شده است که می‌فرماید:«یا أَهْلَ الْکِتابِ لَسْتُمْ عَلى‏ شَیْ‏ءٍ حَتَّى تُقیمُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجیلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ» به این معنا که ای یهودیان و مسیحیان شما کسی نیستید و شخصیت شما زمانی معنا پیدا می‌کند که تورات و انجیل را در زندگی خود عینیت ببخشید. 

این آیه برای مسلمانان نیز کاربرد دارد و این‌گونه تعبیر می‌شود که همه زندگی شما با قرآن ارزیابی می‌شود و باید قرآن نمود عینی در زندگی شما پیدا کند. درست است این آیه خطاب به یهودیان و مسحیان بوده است ولی به مسلمانان نیز می‌گوید که هویت، شخصیت و شأن فردی و اجتماعی شما در گرو این است که قرآن در زندگی شما عینیت پیدا کند.

من در مصاحبه‌های متعدد خود گفته‌ام که این ادعا را دارم که قرآن برای زندگی هدایت‌گرانه و هدایت‌پذیرانه نازل شده است و سواد زیادی هم برای کاربردی کردن قرآن در جامعه نیاز نیست. برای استفاده از قرآن در زندگی تنها به قلبی پاک و طالب دریافت حقیقت، ترجمه‌ای روان و زاویه نگش صحیح نیازمندیم تا بپذیریم که قرآن برای عمل کردن نازل شده است. به عنوان مثال، خداوند در آیه‌ای می‌فرمایند:«لا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً» به این معنا که غیبت نکنید. مرحوم آیت‌الله بهشتی می‌فرمودند: «خداوند غیبت را حرام کردند تا جامعه امنیت اخلاقی، اجتماعی و روانی داشته باشد.» اگر هر کس خود به تنهایی به این آیه عمل کند مردم در جامعه آرامش وامنیت پیدا می‌کنند. زندگی کردن بر پایه عمل به آیات قرآن در واقع، قرآنی زندگی کردن است.

متاسفانه امروزه چون غیبت در جامعه وجود دارد و عده‌ای با غیبت و خدشه‌دار کردن موقعیت دیگران سعی می‌کنند موقعیت خود را تثبیت کنند، امنیت اخلاقی در جامعه از بین رفته است. قرآن سرشار از آموزه‌های اجتماعی است که به کمک آن‌ها می‌توان شرایط روانی اجتماع را بهبود بخشید. به عنوان مثال، در مطبوعات اگر اشتباهات را به گونه‌ای نقد کنیم که صاحب اثر به طور کلی زیر سوال برود، این نقد، نقدی سازنده نیست، بلکه نقد باید به گونه‌ای باشد که هم اشکالات را بر طرف کند و هم فرد مورد نظر را آزرده نکند.

اخلاق یکی از آموزه‌های قرآن و اسلام است. با توجه به این‌که پیامبر(ص) اسطوره اخلاق بودند، چرا اخلاق در جامعه ما نهادینه نشده است؟

پیامبر(ص) فرموده‌اند:«انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق» به این معنا که من برای تکمیل مکارم اخلاق مبعوث شده‌ام. پیامبر(ص) در جامعه زمان خود با این که جامعه شرک بود، خط بطلان بر هر آن‌چه در جامعه بود نکشیدند. 
متاسفانه امروزه کسی حاضر نیست تا لطمه‌ای حتی به یک نخ از پارچه روی کعبه وارد کند اما به راحتی آبروی شخص مومن را از بین می‌بریم 
ما چگونه امروزه با وجود این‌که خود را مسلمان و پیرو حضرت رسول(ص) می‌دانیم بر هر چیزی که قبل از ما بوده است، خط بطلان می‌کشیم؟!

پیامبر(ص) خود را تکمیل کننده اخلاق می‌نامند نه از بین برنده هر آن‌چه پیش از این وجود داشته است، بلکه فضایل و مکارم اخلاقی را تکمیل می‌کنند. خداوند در سه سوره از پیامبر(ص) با عنوان اسوه اخلاق یاد کرده است. در این سوره‌ها فضای سوره، فضایی اجتماعی است که درگیری سیاسی و فرهنگی در آن به چشم می‌خورد. از فضای این سوره‌ها می‌توان به این نتیجه رسید که پیامبر(ص) در فضایی ناآرام و متشنج به عنوان اسوه اخلاق شناخته شده‌اند.

اخلاق از نظر آموزه‌های اسلام و قرآن به چه معنا است؟

اخلاق یعنی دروغ نگفتن، غیبت نکردن، شخصیت کسی را زیر پا نگذاشتن، با آبروی کسی بازی نکردن و تمامی این خصوصیات را در جامعه نهادینه کردن، به گونه‌ای که اخلاق وارد متن زندگی افراد در جامعه شود. پیامبر(ص) در روایتی خطاب به کعبه سه بار پشت سر هم کعبه را مهم قلمداد می‌کنند اما بار چهارم آبرو و حیثیت مومن را از کعبه مهم‌تر می‌دانند. متاسفانه امروزه کسی حاضر نیست تا لطمه‌ای حتی به یک نخ از پارچه روی کعبه وارد کند اما به راحتی آبروی شخص مومن را از بین می‌بریم.

چگونه می‌توان یک زندگی بر مبنای قرآن و اخلاق اسلامی داشت؟

با تحمل، تمرین و عمل کردن به آموزه‌های قرآن می‌توان زندگی بر مبنای آیات قرآن داشت. راهکار نهادینه کردن هر چیزی در جان و زندگی اجتماعی ابتدا علم، سپس عمل و پس از آن تکرار فراوان در عمل است. اگر قرآن را آیین‌نامه زندگی بدانیم و علم داشته باشیم که قرآن داروی زندگی است، می‌توانیم زندگی قرآنی داشته باشیم. امیرالمومنین(ع) می‌فرمایند:«قرآن بهترین داروی زندگی است که شما را از بدترین دردها که کفر و نفاق و ریا است، نجات می‌دهد.» عمل به قرآن مدینه فاضله مورد نظر پیامبر(ص) را شکل می‌دهد و مهم‌ترین راه آن، افزایش دادن آگاهی‌های ما نسبت قرآن و آموزه‌های قرآنی و عمل کردن به قرآن است و مومنانه سفارش به حق و حقیقت کنیم.

اگر جامعه ما تنها به این آیه «لا تقف ما لیس لك به علم» به این معنا که «چیزی را که به آن علم نداری از آن پیروی نکن» عمل کند، بسیاری از آسیب‌های اجتماعی ما از بین خواهد رفت. نباید آن‌چه را که از آن اطلاع نداریم، به زبان بیاوریم و بر مبنای ظن و گمان نتیجه‌ای بگیریم، چرا که گمان و پندار انسان را به حق نمی‌رساند.


برچسب ها : هم‌سو با قرآن و آموزه‌های قرآنی نیستیم , کتاب , کتابخوانی , معرفی کتاب , کتاب خواندن , مقاله کتاب , مطالعه ,
منابع و ماخذ : هم‌سو با قرآن و آموزه‌های قرآنی نیستیم ,

امتیاز به مطلب

نظرات () نویسنده: سعید جمعه 18 بهمن 1392 - 05:56 ب.ظ
مدیر چاپخانه مصطفوی درباره فعالیت این چاپخانه در جریان تاریخی انقلاب اسلامی گفت: در آن زمان با اوج گرفتن مبارزات انقلابی‌ها آثار شهید دستغیب و رساله علما را چاپ می‌کردیم.

جعفر مصطفوی، چاپخانه‌دار شیرازی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، عنوان کرد: همزمان با شروع جرقه‌های انقلاب گرایش مردم به خواندن کتاب‌های مذهبی، دینی و رساله علما بیشتر می‌شد. بنابراین، اصحاب قلم، ناشران و چاپخانه‌داران می‌کوشیدند به این نیاز مردم پاسخ دهند. 

مدیرمسوول انتشارات ادیب مصطفوی ادامه داد: در آن دوران چاپ کتاب از تکنولوژی‌های امروزی برخوردار نبود. ما مجبور بودیم کتاب‌ها را پس از حروف‌چینی، با چاپ سربی به مرحله‌ای برسانیم و پس از عکس‌برداری از آن به طور افست، کتاب‌ها را چاپ و تکثیر کنیم. 

مدیر چاپخانه مصطفوی بیان کرد: در دوران انقلاب مردم علاقه‌ویژه‌ای به خواندن و در اختیار داشتن رساله‌های تمام علما، آثار شهیدان دستغیب و محلاتی را داشتند. بنابراین، در این زمان شاهد تولید کتاب‌های دینی و مذهبی با شمارگان بیش از سی هزار نسخه بودیم. 

وی افزود: از جمله کتاب‌های پرطرفدار چاپخانه مصطفوی و نشر ادیب مصطفوی می‌توان به کتاب‌های خضر وادی دهم، مکتوبات سلمان فارسی، ‌شکرانه عشق و تمام آثار شهید دستغیب اشاره کرد. پیش از وقوع انقلاب اسلامی تا چند سال پس از آن مرحوم سید محمد هاشم دستغیب، فرزند شهید آیت‌الله دستغیب برای چاپ و نشر آثار و اندیشه‌های پدرشان با ما همکاری‌های زیادی می‌کرد و دست‌ نوشته‌های وی را به چاپخانه مصطفوی می‌آورد. 

مصطفوی یادآور شد: چاپخانه مصطفوی حدود 104 سال پیش فعالیت خود را آغاز کرد و از آن دوران تاکنون کتاب‌های مهم و متعددی در موضوعات ادبی، علمی، اجتماعی، هنری، دینی و مذهبی روانه بازار کتاب کرده است که اکنون نسخه‌هایی از آن‌ها در کتابخانه‌های بزرگ کشور موجودند.



برچسب ها : چاپ آثار و رساله علما با اوج گرفتن مبارزات انقلابیون شدت می‌گرفت , کتاب , کتابخوانی , معرفی کتاب , کتاب خواندن , مقاله کتاب , مطالعه ,
منابع و ماخذ : چاپ آثار و رساله علما با اوج گرفتن مبارزات انقلابیون شدت می‌گرفت ,

امتیاز به مطلب

نظرات () نویسنده: سعید جمعه 18 بهمن 1392 - 05:56 ب.ظ

آخرین مطالب

» پروفسور حسابی و یک عمر زندگی با علم و هنر و کتاب ( چهارشنبه 12 شهریور 1393 )
» کتاب سازها مشکل خودشیفتگی،‌ خودبینی و نیاز به مطرح شدن دارند ( چهارشنبه 12 شهریور 1393 )
» قله‌های موسیقی با دانش و کتاب فتح می‌شود ( جمعه 25 بهمن 1392 )
» جلد هفتم زندگی «پیامبر» در راه است ( پنجشنبه 24 بهمن 1392 )
» سال 2014 سال کتاب‌های تاریخی ( چهارشنبه 23 بهمن 1392 )
» شرایط جدید خرید کتاب در کتاب 57 ( سه شنبه 22 بهمن 1392 )
» کتابم عصای دست محققان قرآنی است ( سه شنبه 22 بهمن 1392 )
» تاریخچه ای كوتاه بر صنعت نشر در ایران ( دوشنبه 21 بهمن 1392 )
» موافقت با واگذاری فعالیت‌های اجرایی نمایشگاه كتاب تهران به تشكل‌های نشر ( دوشنبه 21 بهمن 1392 )
» 75 سال تنهایی بهمن فرزانه همچنان ادامه دارد ( دوشنبه 21 بهمن 1392 )
» این داستان انقلاب است؟ ( دوشنبه 21 بهمن 1392 )
» مایکل باری: با یادگیری میراث ایرانی فرهنگ غرب را بیشتر فهمیدم ( دوشنبه 21 بهمن 1392 )
» تاریخچه كتاب و كتابخانه در عهد باستان ( یکشنبه 20 بهمن 1392 )
» رودی متی: برای خرید کتاب‌های تاریخی به ایران سفر می‌کنم ( یکشنبه 20 بهمن 1392 )
» صبح ناشتا، شیخ بینا و رستم دانا ( یکشنبه 20 بهمن 1392 )
 
ADS

آمار بازدید

کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

درباره وبلاگ